Weldadig wandelen met Wim Huijser en Rob Wolfs

Werelderfgoed

Het kan haast niet meer mis gaan: dit jaar (2020) valt de uiteindelijke beslissing of de Koloniën van Weldadigheid vanwege hun unieke cultuurhistorische waarde geplaatst zullen worden op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Een groot aantal jaren van keihard werken voor deze erkenning zijn daar dan aan vooraf gegaan. Met als sluitstuk op opening van een nieuw en aantrekkelijk museum in Frederiksoord. Ondertussen zijn ze ook voorgedragen bij de Europese Commissie voor de titel Europees Erfgoedlabel. Dat gebeurt natuurlijk niet zomaar. Toch genieten de Maatschappij van Weldadigheid en haar Koloniën hier in Nederland (en wellicht in Vlaanderen) nog niet veel bekendheid. En dat is jammer. Er zijn al heel wat boeken verschenen over zowel de Koloniën als de bijbehorende Strafinrichtingen, ook over die in Vlaanderen (zie literatuurlijst hieronder). Nu is daar een wandelgids aan toegevoegd.

Weldadig wandelen

Het duo Rob Wolfs en Wim Huijser heeft er een prachtig boekje van gemaakt. Rob is een kei in het ontwerpen van wandelingen over (zoveel mogelijk) onverharde paden en Wim is publicist en vervend wandelaar. Het heeft geresulteerd in een gids met veel relevante achtergrondinformatie, zowel over de Maatschappij van Weldadigheid in het algemeen als over de afzonderlijke koloniën en strafinrichtingen. Het is dus behalve een gids om te wandelen, een prima inleiding om meer te weten te komen over dit onderwerp.
Alle koloniedorpen en de strafinrichtingen hebben een eigen wandeling gekregen. Zes daarvan in Nederland en twee in Vlaanderen. Per wandeling: een inleiding, een kaartje met de route en met nummers die verwijzen naar verdere relevante informatie met foto's. En tenslotte een routebeschrijving. De beperking van een geschreven gids bij het soms noodzakelijk wijzigen van de route, geldt voor deze gids niet. De wandeling wordt geregeld gecontroleerd en aangepast op de Wandelzoekpagina.nl, waar ook de gratis GPS-files te vinden zijn.

Een complete beleving

Voor je op pad gaat, is het dus verstandig de laatste versie daar op te zoeken en de GPS-files te downloaden. Maar voor wie naast het wandelen in deze mooie omgeving ook nog iets op wil steken van een belangrijk cultuur-historisch onderwerp, is deze wandelgids een must. Ik hoop dat hij bij zal dragen aan meer bekendheid over de Maatschappij van Weldadigheid en begrip zal kweken voor het feit dat de (verwachte) plaatsing op de Werelderfgoedlijst terecht is. Ik ben er in ieder geval van overtuigd dat hij bij zal dragen aan het wandelplezier in deze omgeving.

De beschreven wandelingen (13-18 km) betreffen: Frederiksoord, Wilhelminaoord, Willemsoord, Boschoord, Ommerschans, Veenhuizen, Merksplas en Wortel.

Wim Huijser en Rob Wolfs - Weldadig wandelen. Arnhem, Gegarandeerdonregelmatig, 2019. Pb, 144 pg., krtn, kleurenfoto's, lit. opg. ISBN: 978-9078-641759.

© Jannie Trouwborst, januari 2019.

Deze bespreking verscheen oorspronkelijk op mijn boekenblog Mijn Boekenkast. 
Meer lezen over dit onderwerp? Zie mijn artikelen op Mijn Boekenkast onder deze verzamellink: Maatschappij van Weldadigheid.

Week 18: Langs linies en kreken en Grenzeloos wandelen

Als je mededogen niet ook betrekking heeft op jezelf, dan is het incompleet (Boeddha).

De route naar Zeeuws-Vlaanderen

Misschien had ik daar mee moeten beginnen: uitleggen hoe je in dit bijzondere stukje Nederland kunt komen. Het heet niet voor niets Ons Landje Apart. Andere uithoeken van Nederland zijn in feite gemakkelijk bereikbaar, met de trein/bus of auto. Behalve misschien de Waddeneilanden, ook daar moet je wat meer moeite voor doen. Toch weerhoudt dat toeristen er niet van ze te bezoeken. Maar naar Zeeuws-Vlaanderen? De kuststreek trekt 's zomers best veel toeristen, maar een groot deel daarvan komt uit België of Duitsland. Nederlanders denken vaak dat als ze de rest van Zeeland bezocht hebben, Zeeuws-Vlaanderen wel ongeveer hetzelfde zal zijn, maar daar vergissen ze zich in. Simpel gezegd: het is meer Vlaams dan Zeeuws. En wie echt de moeite neemt deze bijzondere streek te leren kennen, blijft terugkomen, leert de ervaring. Je bent gewaarschuwd!

Maar hoe kom je er?

Met de auto via de Westerscheldetunnel (via de N58 en N 62) of de Liefkenshoektunnel (t.n. van Antwerpen). Bij beide tunnels wordt tol geheven: 5 euro per rit.

Wie met het OV wil komen, heeft 3 mogelijkheden:

1. Met de trein naar Goes. Daar overstappen op de bus naar het busstation in Terneuzen. Daar vandaan gaan bussen in de richting Hulst (naar het oosten) en Breskens (naar het westen). 
2. Met de trein naar Vlissingen. Daar overstappen op de veerdienst naar Breskens. Ook daar vandaan rijden enkele bussen.
3. Met de trein naar Breda. Daar overstappen op de bus naar Hulst (via Antwerpen), met enkele overstapmogelijkheden.

Verwacht niet teveel van het OV in Zeeuws-Vlaanderen. Naast enkele normale buslijnen zijn er een aantal streekbusjes voor de kleinere plaatsjes. 's Avonds en in het weekend is de dienstregeling beperkt. Daarnaast is voor sommige dorpen de enige mogelijkheid een zgn. haltetaxi te bestellen (een uur van te voren en alleen op vertoon van een van te voren aangevraagde buspas).

In de zomermaanden gaat het veer vaker dan in de rest van het jaar. En rijdt er langs de kust een gratis bus voor het toeristenvervoer. Ook gaat er dan geregeld een bus vanuit Terneuzen naar Gent en van Breskens naar Brugge.
Op de veerpont mogen ook fietsen mee. Dat kan een uitkomst zijn voor wie hier wil wandelen, maar geen auto heeft. Een uitgebreid fietsknooppuntennetwerk helpt je zo bij je wandelroute te komen.

Een dagje Zeeuws-Vlaanderen? Niet doen!

Een dagje Zeeuws-Vlaanderen is niet aan te bevelen. Niet alleen is het voor de meesten te ver om dan ook nog te wandelen, het is bovendien onmogelijk de grote verscheidenheid aan natuur- en cultuurhistorische bezienswaardigheden te ontdekken. Zelfs een weekend is eigenlijk te kort. Een  wandelvakantie van een week komt meer in de buurt. En dat is ook heel goed mogelijk voor OV reizigers: als er ergens veel B&B's zijn, dan is het hier wel (KLIK HIER). N.B. Eer zijn er veel meer dan je via alleen de VVV-site kunt zien.

De hele streek is bovendien voorzien van een wandelknooppuntennetwerk, dat op 2 kaarten staat: Langs linies en kreken (KLIK HIER) voor Oost-Zeeuws-Vlaanderen en Grenzeloos wandelen (KLIK HIER) voor West-Zeeuws-Vlaanderen.
Ze zijn te bestellen bij de VVV, maar op de site ook als kopiekaart te downloaden. Zo is het mogelijk thuis al een route uit te zetten en de B&B's te bespreken tussen Breskens en Hulst.

Rust, natuur en historie

's Zomers is het druk aan de kust. Maar in de rest van Zeeuws-Vlaanderen is het altijd rustig. Verwacht echter buiten het toeristenseizoen niet teveel horeca onderweg, het is dan meestal alleen in het weekend geopend. Ga dus nooit zonder proviand op stap.

Neem ook de tijd om de verrassende musea te bezoeken (en dat zijn er meer dan op de site van de VVV staan aangegeven). Ook daarvoor geldt, zoals in alle dunbevolkte streken, buiten het seizoen zijn de openingstijden soms beperkt. Een goede voorbereiding is dus het halve werk.

De restanten van de strijd tussen de Spanjaarden en de Staatse troepen van Prins Maurits tijdens de Tachtigjarige oorlog zijn op vele plaatsten in de streek nog aanwezig (KLIK HIER). Over de vestingwerken en linies kan gewandeld worden.

Wie op zoek is naar stadswandelingen kan bij de VVV vele routes vinden, vaak gecombineerd met een lus door het buitengebied. Of kijk bij de Groene Wisselwandelingen of Trage tochten van de Wandelzoekpagina (KLIK HIER). 

En? Kom je eens wandelen hier? Ik hoor graag wat je er van vond. 

© Jannie Trouwborst, mei 2017.

Ondertussen zit het hier thuis een beetje tegen met ziekte en andere tegenslagen. De afgelopen weken zijn er geen lange wandelingen ondernomen. In week 16 t.m. 18 is er 39 km afgelegd in dagelijkse rondjes dorp en/of polder.

Stand na 18 weken: 329/1000km.